Informacje ogólne

HBV i HCV – wirusy zapalenia wątroby typu B i C to najczęstsze czynniki sprawcze wirusowego zapalenia wątroby, zarówno postaci ostrej, jak i przewlekłej. Mają zasięg globalny. Wirusy zapalenia wątroby typu B i C mają wiele cech wspólnych - przewlekła forma zakażenia każdym z nich może prowadzić do rozwoju ciężkich chorób wątroby, w tym marskości wątroby oraz raka wątrobowokomórkowego, a te w konsekwencji mogą spowodować nawet śmierć chorego.

WZW typu B jest jedną z najczęstszych chorób zakaźnych na świecie. Cechy przebytego zakażenia HBV stwierdza się u ponad 2 mld ludzi na całym świecie, około 350 milionów osób choruje na przewlekłe WZW typu B. W ostatnich latach w naszym kraju częstość zakażeń wirusem HBV znacznie zmalała w związku z rozpowszechnieniem dostępnych szczepień ochronnych oraz poprawą przestrzegania zasad zapobiegania zakażeniom w szpitalach i placówkach ambulatoryjnych.

WZW C zwane jest cichym zabójcą, gdyż zakażenie przebiega bezobjawowo lub objawy są niecharakterystyczne, co powoduje, że choroba rozpoznana zostaje po wielu latach w okresie poważnych zmian chorobowych w wątrobie. Tylko u 20% chorych zakażenie jest ostre, ustępuje spontanicznie bez przechodzenia w stan chroniczny. Również wówczas choroba najczęściej nie jest rozpoznawana ze względu na mało charakterystyczny obraz chorobowy (osłabienie, rozdrażnienie, zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, objawy grypopodobne itp.). Zakażenia HCV w 80% przypadków przechodzą w postać przewlekłą.

Gdy zakażenie utrzymuje się długotrwale dochodzi podstępnie do systematycznego uszkodzenia wątroby. Nie można jednak zapominać, iż taki niekorzystny przebieg choroby występuje u jednego spośród pięciu pacjentów po około 20-30 latach. W tych przypadkach możliwości farmakologicznego leczenia w zasadzie nie istnieją, a jedyną opcją leczniczą jest przeszczepienie wątroby. WZW typu C to problem dotyczący około 3% populacji świata. Według szacunkowych danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) liczba ludzi zakażonych tym wirusem na świecie waha się od 170 do 300 milionów.

Eksperci szacują, że w Polsce wirusem HCV jest zakażonych ponad 700 tys., a wirusem HBV – ok. 600 tys. osób. W przypadku HCV brak jednak szczepionki, pozostają jedynie działania profilaktyczne.

Mimo rosnącej świadomości społecznej i zainteresowania zakażeniami HBV i HCV, poziom powszechnej wiedzy na ten temat jest nadal zbyt niski.

Wychodząc na przeciw oczekiwaniom Państwowa Inspekcja Sanitarna woj. śląskiego przystąpiła do realizacji pilotażowego programu profilaktyki WZW B i C dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych ph. „Podstępne WZW”. Edycja pilotażowa zaplanowana została na rok szkolny 2011/2012 i będzie prowadzona w formie dwóch godzin edukacyjnych.

Impulsem do rozpoczęcia działań edukacyjnych w tym obszarze jest niski poziom wiedzy oraz świadomości społecznej w zakresie infekcji wywołanych przez wirusy zapalenia wątroby typu  B  i  C.

Organizatorem programu jest Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Katowicach oraz  Fundacja Gwiazda Nadziei.

Cel programu:

•   Upowszechnienie wśród młodzieży szkół ponadgimnazjalnych wiedzy na temat wirusowego zapalenia wątroby typu B i C

•    Przekazanie wiedzy na temat ryzyka zakażenia HBV i HCV

•    Uświadomienie zagrożeń i zasad profilaktyki w tym zakresie

•    Pobudzenie do refleksji nad odpowiedzialnością dot. zachowań zdrowotnych własnych i innych ludzi

Adresaci programu:

Uczniowie szkół ponadgimnazjalnych (dziewczęta i chłopcy z klas II).

Realizacja programu:

Edycja pilotażowa zakłada  udział w  programie 20 % szkół ponadgimnazjalnych

z terenu woj. śląskiego tj. 100 szkół.

Materiały edukacyjne:

•  Poradnik metodyczny profilaktyki zakażeń HBV i HCV przeznaczony dla nauczycieli szkół ponadgimnazjalnych

•    Tablica WZW